ความรู้สึกของความเป็นแม่อาจจะยังไม่ชัดเจน จนกระทั่งลูกน้อยในครรภ์ดิ้นให้คุณแม่รู้สึกได้ ตอนนั้นคุณแม่จะตระหนักได้ว่ามีสิ่งมีชีวิตน้อย ๆ อยู่ภายในตัวเรา ในคุณแม่ครรภ์แรกจะรู้สึกได้ว่าลูกดิ้นเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 18-20 สัปดาห์ (หรือ 4 เดือนครึ่งนับจากการมีประจำเดือนครั้งสุดท้าย) ในความเป็นจริงแล้วลูกจะเริ่มดิ้นตั้งแต่อายุครรภ์น้อย ๆ ประมาณ 6-8 สัปดาห์แล้วล่ะค่ะ (ซึ่งจะเป็นการเคลื่อนไหวเบา ๆ แต่บ่อยมาก) แต่ในช่วงนี้คุณแม่จะยังไม่สามารถรู้สึกหรือรับรู้ได้ เพราะขนาดมดลูกยังเล็กอยู่ ปริมาณน้ำคร่ำยังมีน้อย และแรงดิ้นของลูกยังเบาเกินไปจนไม่สามารถส่งผ่านไปยังผนังหน้าท้องให้คุณแม่รู้สึกได้ หรืออาจเป็นเพราะเจ้าหนูของเรายังตัวเล็กและในโพรงมดลูกของแม่ก็ยังมีช่องว่างมากพอที่จะให้เขากลับตัวไปมาได้อย่างสบาย ๆ โดยไม่กระทบกับผนังมดลูกก็เป็นไปได้เช่นกันค่ะ
ลูกดิ้นตรงไหนของท้อง
หากจะระบุบริเวณที่ชัดเจนของการดิ้นของเด็ก คงจะสามารถบอกได้ลำบากค่ะ แต่ถ้าเป็นช่วงแรกของการสัมผัสได้ ในช่วงท้อง 4-6 เดือน บริเวณที่สามารถรับรู้ได้ถึงการดิ้นของทารกในครรภ์ มักจะอยู่ช่วงบริเวณท้องน้อย ความรู้สึกจี๊ดๆ เหมือนปลาตอดค่ะ และเมื่อทารกเริ่มโตขึ้น บริเวณและลักษณะของการดิ้นก็จะกระจากไปทั่วท้อง ขึ้นกับการเคลื่อนไหว พลิกตัวของทารกในครรภ์นั่นเอง
วิธีนับการดิ้นของลูกในครรภ์
คุณแม่ควรติดตามการเคลื่อนไหวของลูกในครรภ์ทั้งพฤติกรรมการเตะ การถีบ หรือการกลิ้งตัว หากสังเกตเห็นว่า ลูกดิ้นน้อยลงหรือไม่ดิ้นควรปรึกษาคุณหมอ เพื่อหาสาเหตุความผิดปกติ โดยคุณหมออาจตรวจสอบด้วยการวัดปริมาณน้ำคร่ำ อัลตราซาวด์ หรือตรวจทางเทคนิคเฉพาะเพิ่มเติม เช่น การติดเครื่องที่บริเวณหน้าท้องเพื่อดูสุขภาพของลูกในครรภ์ การประเมินการแข็งตัวของมดลูก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลก่อนคลอดในคุณแม่ตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูง
วิธีที่คุณหมอแนะนำให้นับการดิ้นของลูกในปัจจุบันมีหลายวิธี ขึ้นกับความสะดวกในการนำไปใช้ เช่น
Count to ten คือ การนับการดิ้นของลูกในครรภ์ให้ครบ 10 ครั้ง ในช่วงเวลา 2 ชั่วโมงต่อกัน ในท่านอนตะแคง โดยเลือกเวลาที่สะดวก หรือเวลาที่ลูกดิ้นเยอะในช่วงเย็น โดยไม่จำเป็นต้องทำหลังรับประทานอาหาร ถ้านับลูกดิ้นไม่ถึง 10 ครั้ง ถือว่าผิดปกติ
Modified Cardiff count to ten คือ การนับการดิ้นของลูกในครรภ์จนครบ 10 ครั้ง ในเวลา 4 ชั่วโมง นิยมให้นับในช่วงเช้า 8.00-12.00 น. หากพบความผิดปกติ ตอนบ่ายควรไปพบคุณหมอทันที หากคุณหมอตรวจพบความผิดปกติใด ๆ จะได้รักษาได้อย่างทันท่วงที
การนับลูกดิ้น 3 เวลาหลังมื้ออาหาร โดยนับครั้งละ 1 ชั่วโมง ถ้าลูกดิ้นน้อยกว่า 3 ครั้งต่อชั่วโมง ถือว่าผิดปกติ
Daily fetal movement record (DFMR) คือ การนับรวมจำนวนครั้งที่ลูกดิ้นใน 12 ชั่วโมงต่อวัน ถ้าน้อยกว่า 10 ครั้ง ถือว่าผิดปกติ
หากพบว่ามีลูกดิ้นน้อย หยุดดิ้น หรือดิ้นแรงถี่ ๆ ติดกันจนผิดปกติ ต้องรีบไปโรงพยาบาลเพื่อให้คุณหมอตรวจและประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เพื่อความปลอดภัยของลูกในครรภ์